สรุปและข้อเสนอแนะ

บทสรุป


เมืองไทยปลูกข้าวได้ทั่วทุกพื้นที่ เรียกว่าใช้พื้นที่ในการปลูกประมาณครึ่งหนึ่งของพื้นที่ปลูกทั้งประเทศ พื้นที่ปลูก "ข้าว" ที่สำคัญของเราอยู่ในภาคอีสาน หรือมีพื้นที่รวมแล้วเกือบครึ่งหนึ่งของพื้นที่ปลูกข้าวในเมืองไทย พันธุ์ข้าวที่ขึ้นชื่อและขายได้ราคาสูง คือ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ภาคอีสานเป็นแหล่งปลูกข้าวใหญ่ แต่กลับกลายเป็นว่าข้าวที่ปลูกแถบนี้ให้ผลผลิตต่ำกว่าที่อื่น อาจจะเป็นเพราะพันธุ์ข้าวที่ปลูก เป็นพันธุ์ที่ให้ผลผลิตต่ำอยู่แล้ว ประกอบกับสภาพแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็น ดินหรือน้ำ ก็ขาดแคลน
ปริมาณการค้าข้าวของโลกในแต่ละปีไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับภาวะการผลิตของประเทศผู้ผลิตและความต้องการบริโภคข้าวของประเทศผู้บริโภคข้าวรายใหญ่ที่สำคัญ ราคาส่งออกข้าวของไทย ราคาข้าวที่ซื้อขายกันในตลาดต่างประเทศแตกต่างกันตามชนิดหรือคุณภาพข้าว และจุดที่ทำการซื้อขาย ซึ่งในแต่ละแห่งราคามักเคลื่อนไหวขึ้นลงในลักษณะคล้ายคลึงกัน หรือเป็นไปในทิศทางเดียวกัน การกำหนดราคาข้าวโดยปกติขึ้นอยู่กับสภาพการค้าระหว่างประเทศ ความต้องการบริโภคภายในประเทศ และสภาพการผลิตในประเทศ ถึงแม้ว่าประเทศไทยจะเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่อันดับหนึ่งของโลก แต่ราคาข้าวของไทยยังคงเคลื่อนไหวตามราคาข้าวในตลาดโลก ซึ่งขึ้นอยู่กับอุปสงค์ และอุปทานข้าวในตลาดโลก เนื่องจากยังมีปริมาณข้าวของประเทศอื่นๆ ออกสู่ตลาดโลกเช่นเดียวกัน

ข้อเสนอแนะ


1. มีการพัฒนาพันธุ์ข้าวให้ตรงกับความต้องการของตลาดด้วย ว่าตลาดใดต้องการข้าวชนิดไหน ปริมาณมากน้อยเพียงไร เพราะจะเป็นประโยชน์ต่อการทำการตลาด ให้ตรงกับความต้องการ และช่วยเกษตรกรในการวางแผนการผลิตที่ตรงกับความต้องการของตลาดได้ ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหาดังกล่าวคือ ไทยขาดการพยากรณ์ที่ดี การคาดการณ์ที่ผ่านมาไม่ได้สะท้อนถึงสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นจริง
2. การจัดทำแผนยุทธศาสตร์ข้าว ควรจะคำนึงพิจารณาด้าน Demand ควบคู่ไปกับด้าน Supply ด้วย เพื่อให้ทราบว่าตลาดส่งออกสินค้าข้าวของไทยแต่ละแห่งมีพฤติกรรมอย่างไร มีความต้องการหรือ Demand อย่างไร แล้วค่อยพิจารณาย้อนหลังไปถึงผู้ส่งออก หยง โรงสี และชาวนา
3. การลดต้นทุนการผลิต พัฒนาและส่งเสริมอุตสาหกรรมข้าวและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เพื่อให้การผลิตสินค้าคล่องตัว และช่วยต้นทุนในการผลิต รวมทั้งช่วยเพิ่มมูลค่า (Value Added) ให้กับสินค้าส่งออกของไทยได้อีกด้วย
4. การเพาะปลูกข้าวจำต้องคำนึงถึงคุณภาพทรัพยากรดิน เพราะจะส่งผลถึงคุณภาพของข้าวด้วย รัฐควรมีมาตรการที่จะช่วยพัฒนาหรือปรับปรุงดิน เนื่องจากมีต้นทุนสูง อย่างไรก็ตาม แนวทางการเพาะปลูกของประเทศเวียดนามก็เป็นที่น่าสนใจ โดยเกษตรกรจะแบ่งพื้นที่ปลูกข้าวออกเป็น 4 ส่วน โดยทำการเพาะปลูกข้าว 3 ส่วน อีก 1 ส่วนใช้ปลูกพืชหมุนเวียน โดยส่วนที่ปลูกพืชหมุนเวียนจะเวียนไปในแต่ละส่วนที่เหลือในแต่ละรอบการปลูก ทำให้ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ๆ ดินยังมีเวลาได้พัก คุณภาพของดินจึงไม่เป็นปัญหาสำหรับการเพาะปลูกข้าว